Rejestracja pojazdu marki SAM w 2026 roku – czy nadal jest możliwa

Samodzielne zbudowanie samochodu nie oznacza, że pojazd może od razu wyjechać na drogę. Konstruktor musi wykazać nie tylko własność wykorzystanych części, lecz przede wszystkim zgodność gotowego pojazdu z wymaganiami technicznymi i zasadami bezpieczeństwa.

Czy w 2026 roku można jeszcze zarejestrować samochód marki „SAM”? Tak. Obowiązujące przepisy nadal przewidują taką możliwość, ale procedura jest znacznie bardziej wymagająca niż zwykłe badanie techniczne i wizyta w wydziale komunikacji. Prawo o ruchu drogowym wprost dopuszcza rejestrację pojazdu marki „SAM” jako wyjątek od zakazu rejestrowania pojazdów złożonych poza wytwórnią.

Poniżej wyjaśniamy, czym jest pojazd SAM, jak uzyskać numer VIN, na czym polega indywidualne dopuszczenie pojazdu oraz jakie dokumenty należy przygotować do rejestracji.

Czym jest pojazd marki „SAM”?

Zgodnie z art. 2 pkt 65 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazdem marki „SAM” jest pojazd zbudowany przy wykorzystaniu nadwozia, podwozia lub ramy własnej konstrukcji.

Oznacza to, że za pojazd SAM może zostać uznana konstrukcja, w której jeden z podstawowych elementów konstrukcyjnych został zaprojektowany i wykonany indywidualnie. Może to być na przykład:

• samochód zbudowany na ramie wykonanej przez konstruktora,
• indywidualnie zaprojektowana przyczepa,
• motocykl lub trójkołowiec własnej konstrukcji,
• specjalistyczny pojazd wykonany na potrzeby konkretnego użytkownika.

Pozostałe podzespoły, takie jak silnik, skrzynia biegów, układ hamulcowy, zawieszenie, lampy czy siedzenia, mogą pochodzić z innych pojazdów albo zostać zakupione jako nowe. Muszą jednak stanowić własność osoby zgłaszającej pojazd i spełniać odpowiednie wymagania techniczne.

Nie każdy samochód złożony z części jest pojazdem SAM

Samo zmontowanie samochodu z części pochodzących z kilku innych pojazdów nie przesądza jeszcze o nadaniu mu statusu SAM.

Jeżeli pojazd zachował fabryczną ramę, podwozie lub konstrukcję nadwozia konkretnego producenta, sprawa może zostać potraktowana jako:

• odbudowa istniejącego pojazdu,
• naprawa,
• wymiana podzespołów,
• zmiana konstrukcyjna,
• budowa pojazdu przy wykorzystaniu elementu posiadającego już fabryczny numer VIN.

Pojazd SAM nie może być również sposobem na zalegalizowanie samochodu o nieustalonym pochodzeniu albo konstrukcji zbudowanej z części, do których wnioskodawca nie posiada prawa.

Dlatego przed rozpoczęciem procedury warto ustalić, czy dany pojazd rzeczywiście odpowiada ustawowej definicji SAM. Błędna kwalifikacja może spowodować odmowę nadania cech identyfikacyjnych, problemy podczas badań albo odmowę rejestracji.

Rejestracja pojazdu SAM – procedura krok po kroku

Krok 1. Zebranie dokumentacji pojazdu i wykorzystanych części

Właściciel powinien przygotować możliwie dokładną dokumentację budowy pojazdu. Warto zgromadzić:

• faktury i umowy zakupu części,
• dokumenty pojazdów, z których wymontowano najważniejsze podzespoły,
• dane techniczne silnika, skrzyni biegów, osi, układu hamulcowego i zawieszenia,
• zdjęcia wykonane na poszczególnych etapach budowy,
• rysunki techniczne lub opis konstrukcji,
• dokumentację spawania i zastosowanych materiałów,
• oznaczenia homologacyjne użytych lamp, szyb, pasów bezpieczeństwa i innych elementów.

Przy rejestracji właściciel składa oświadczenie, że jest właścicielem zespołów i części wykorzystanych do zbudowania pojazdu. Obowiązek złożenia takiego oświadczenia wynika wprost z § 2 ust. 8 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów.

Przepisy nie nakazują dołączania do wniosku każdej faktury za każdą śrubę czy przewód. Dokumenty zakupu warto jednak zachować, ponieważ mogą pomóc w wykazaniu legalnego pochodzenia najważniejszych podzespołów.

Krok 2. Uzyskanie decyzji o nadaniu numeru VIN

Pojazd zbudowany samodzielnie nie ma numeru identyfikacyjnego nadanego przez producenta. Numer musi więc zostać nadany w trybie administracyjnym.

Na podstawie art. 66a ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym decyzję o nadaniu cech identyfikacyjnych dla pojazdu marki SAM wydaje starosta właściwy w sprawach rejestracji pojazdu, a w mieście na prawach powiatu – prezydent miasta.

Do wniosku o nadanie cechy identyfikacyjnej właściciel pojazdu SAM dołącza oświadczenie, że pojazd odpowiada przypadkowi określonemu w art. 66a ust. 2 pkt 1, czyli jest pojazdem zbudowanym przy wykorzystaniu nadwozia, podwozia lub ramy własnej konstrukcji.

Organ wskazuje w decyzji:

• nadany numer identyfikacyjny,
• stację kontroli pojazdów uprawnioną do jego umieszczenia,
• sposób oznaczenia pojazdu,
• potrzebę wykonania i umieszczenia zastępczej tabliczki znamionowej.

Krok 3. Umieszczenie numeru VIN i tabliczki znamionowej

Po otrzymaniu decyzji pojazd należy dostarczyć do wskazanej stacji kontroli pojazdów. Stacja umieszcza numer na nadwoziu, podwoziu albo ramie oraz na zastępczej tabliczce znamionowej.

Po wykonaniu tej czynności stacja wystawia zaświadczenie potwierdzające umieszczenie numeru. Dokument będzie później potrzebny przy rejestracji.

Nadanie numeru VIN i jego fizyczne umieszczenie w pojeździe to dwie oddzielne czynności:

• numer nadaje organ rejestrujący,
• numer umieszcza wskazana w decyzji stacja kontroli pojazdów.

Krok 4. Badanie pojazdu przez służbę techniczną

Najważniejszym etapem procedury jest uzyskanie krajowego indywidualnego dopuszczenia pojazdu.

Nie jest to zwykłe badanie techniczne wykonywane przez diagnostę. Badania do indywidualnego dopuszczenia przeprowadza służba techniczna wyznaczona przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego. Wniosek do służby może złożyć między innymi właściciel pojazdu.

Zakres badań zależy od kategorii i konstrukcji pojazdu. Ocenie mogą podlegać między innymi:

• układ hamulcowy,
• układ kierowniczy,
• konstrukcja nośna,
• zawieszenie i osie,
• oświetlenie i sygnalizacja,
• szyby i pole widzenia kierowcy,
• siedzenia, zagłówki i pasy bezpieczeństwa,
• mocowania siedzeń oraz pasów,
• poziom hałasu,
• emisja zanieczyszczeń,
• instalacja paliwowa,
• zabezpieczenia przeciwpożarowe,
• masy, naciski osi i wymiary pojazdu.

Służba techniczna bada pojazd według zakresu określonego w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 2 sierpnia 2023 roku w sprawie indywidualnego dopuszczenia pojazdu. Po zakończeniu badań sporządza sprawozdanie potwierdzające spełnienie wymagań technicznych.

Jeżeli pojazd nie spełnia określonych wymagań, konieczne może być dokonanie poprawek i ponowne przedstawienie go do oceny.

Krok 5. Uzyskanie świadectwa krajowego indywidualnego dopuszczenia

Po otrzymaniu pozytywnego sprawozdania z badań właściciel składa do Dyrektora TDT wniosek o wydanie świadectwa krajowego indywidualnego dopuszczenia pojazdu.

Do wniosku dołącza się w szczególności:

• sprawozdanie z badań służby technicznej,
• kopie świadectw zgodności wystawionych na wcześniejszych etapach kompletacji – jeśli zostały wydane,
• oświadczenie zawierające dane potrzebne do rejestracji i ewidencji pojazdu,
• pełnomocnictwo, jeżeli właściciela reprezentuje inna osoba.

Dyrektor TDT wydaje świadectwo, jeżeli pojazd spełnia wymagania określone w przepisach dotyczących indywidualnego dopuszczenia oraz w art. 66 Prawa o ruchu drogowym.

Na stronie TDT wskazano, że opłata za wydanie świadectwa może wynieść maksymalnie 800 zł. Oddzielnie należy pokryć koszt badań przeprowadzonych przez służbę techniczną. TDT podaje także, że postępowanie administracyjne powinno zostać zakończone co do zasady w ciągu miesiąca, licząc od złożenia kompletnego wniosku.

W starszych materiałach można nadal spotkać określenie „dopuszczenie jednostkowe pojazdu”. W sprawach rozpoczynanych obecnie właściwym dokumentem jest przede wszystkim świadectwo krajowego indywidualnego dopuszczenia. Dawne dopuszczenia jednostkowe pozostają jednak dokumentami akceptowanymi przy rejestracji, jeżeli zostały wydane na podstawie wcześniejszych przepisów. Rozporządzenia regulujące poprzednią procedurę utraciły moc wraz z wejściem w życie ustawy o systemach homologacji pojazdów.

Krok 6. Złożenie wniosku o rejestrację

Po zakończeniu procedury technicznej można złożyć wniosek o pierwszą rejestrację pojazdu.

Do wydziału komunikacji należy przedstawić przede wszystkim:

• wniosek o rejestrację,
• dokument tożsamości albo dokumenty podmiotu będącego właścicielem,
• oświadczenie o własności zespołów i części wykorzystanych do budowy,
• świadectwo krajowego indywidualnego dopuszczenia pojazdu,
• oświadczenie zawierające dane potrzebne do rejestracji i ewidencji,
• zaświadczenie o umieszczeniu nadanego numeru VIN,
• zaświadczenie dotyczące wykonania zastępczej tabliczki znamionowej,
• pełnomocnictwo – jeśli sprawę prowadzi pełnomocnik,
• potwierdzenia wymaganych opłat.

Szczególny wykaz dokumentów dla pojazdu SAM wynika z § 2 ust. 8 i 9 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów.

Czy przed rejestracją trzeba wykonywać zwykłe badanie techniczne?

Krajowego indywidualnego dopuszczenia nie należy mylić z okresowym badaniem technicznym.

Zgodnie z art. 81 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym nowy pojazd, dla którego wydano świadectwo krajowego indywidualnego dopuszczenia, nie podlega pierwszemu okresowemu badaniu technicznemu przed rejestracją.

Nie oznacza to jednak, że stacja kontroli pojazdów w ogóle nie uczestniczy w procedurze. Może ona:

• umieścić numer VIN i zastępczą tabliczkę znamionową,
• przeprowadzić dodatkowe badanie na skierowanie starosty, jeżeli trzeba ustalić dane potrzebne do rejestracji,
• wykonywać późniejsze badania okresowe pojazdu.

Po rejestracji pojazd marki SAM podlega corocznym badaniom technicznym, nawet jeżeli został zarejestrowany jako samochód osobowy, który normalnie korzystałby z terminów 3–2–1.

Najczęstsze problemy podczas rejestracji samochodu SAM

Brak własnej konstrukcji podstawowego elementu

Jeżeli samochód został jedynie złożony z fabrycznych części, urząd albo służba techniczna mogą zakwestionować jego kwalifikację jako SAM.

Rozpoczęcie procedury dopiero po zakończeniu budowy

Niektóre wymagania, szczególnie dotyczące konstrukcji nośnej, mocowania siedzeń, pasów czy instalacji paliwowej, trudno spełnić poprzez drobną poprawkę. Kontakt ze służbą techniczną warto nawiązać jeszcze przed ostatecznym zakończeniem projektu.

Brak danych technicznych podzespołów

Problemy może spowodować brak informacji o maksymalnych naciskach osi, dopuszczalnych masach, parametrach układu hamulcowego, mocy silnika albo pochodzeniu elementów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo.

Brak oznaczeń homologacyjnych

Lampy, szyby, pasy bezpieczeństwa, lusterka i wiele innych elementów powinny posiadać właściwe oznaczenia potwierdzające spełnienie wymagań.

Próba zastąpienia indywidualnego dopuszczenia badaniem na OSKP

Pozytywne badanie wykonane przez zwykłą stację kontroli pojazdów nie zastępuje sprawozdania służby technicznej i świadectwa wydawanego przez Dyrektora TDT.

Ile trwa rejestracja pojazdu marki SAM?

Nie można wskazać jednego terminu dla wszystkich pojazdów. Na czas postępowania wpływają:

• stopień skomplikowania konstrukcji,
• kompletność dokumentacji,
• dostępność służby technicznej,
• liczba koniecznych badań,
• konieczność dokonania poprawek,
• czas rozpatrywania wniosku przez TDT,
• kompletność dokumentów składanych w wydziale komunikacji.

Najwięcej czasu pochłania zazwyczaj przygotowanie pojazdu do badań oraz usuwanie niezgodności stwierdzonych przez służbę techniczną.

Ile kosztuje cała procedura?

Łączny koszt może obejmować:

• opłaty związane z decyzją o nadaniu numeru VIN,
• wykonanie numeru i tabliczki znamionowej,
• przygotowanie dokumentacji technicznej,
• badania przeprowadzone przez służbę techniczną,
• wydanie świadectwa przez TDT,
• ewentualne opinie rzeczoznawcy,
• poprawki konstrukcyjne,
• tablice i dokumenty rejestracyjne,
• opłatę skarbową od pełnomocnictwa.

Koszt badań służby technicznej zależy od kategorii pojazdu, konstrukcji i zakresu koniecznych prób, dlatego powinien zostać ustalony indywidualnie jeszcze przed rozpoczęciem procedury.

Czy rejestracja samochodu SAM jest możliwa?

Tak, pojazd własnej konstrukcji nadal może zostać zarejestrowany w Polsce. Nie jest to jednak uproszczona procedura przeznaczona dla każdego samochodu złożonego z części.

Kluczowe znaczenie mają:

• prawidłowe zakwalifikowanie konstrukcji jako pojazdu marki SAM,
• legalne pochodzenie wykorzystanych części,
• nadanie i umieszczenie numeru VIN,
• pozytywne badania wykonane przez wyznaczoną służbę techniczną,
• uzyskanie świadectwa krajowego indywidualnego dopuszczenia,
• przygotowanie kompletnego wniosku o rejestrację.

Każdy taki przypadek należy analizować indywidualnie – najlepiej jeszcze przed zakończeniem budowy pojazdu.

Pomoc w rejestracji pojazdu marki SAM

Procedura dotycząca pojazdu własnej konstrukcji wymaga kontaktu z wydziałem komunikacji, stacją kontroli pojazdów, służbą techniczną oraz Transportowym Dozorem Technicznym.

Pomagamy w analizie dokumentów, ustaleniu właściwej kolejności czynności, uzyskaniu decyzji dotyczących numeru VIN, przygotowaniu wniosków oraz przeprowadzeniu rejestracji pojazdu.

Masz samochód, przyczepę, motocykl albo inny pojazd własnej konstrukcji? Skontaktuj się z nami przed złożeniem dokumentów. Sprawdzimy, czy pojazd może zostać zakwalifikowany jako SAM i wskażemy, jakie działania należy wykonać, aby doprowadzić do jego legalnej rejestracji.

Podstawa prawna

• ustawa z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, w szczególności art. 2 pkt 65, art. 66a, art. 72, art. 75 ust. 3 i art. 81,
• ustawa z 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia, w szczególności art. 59–63,
• rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2 sierpnia 2023 r. w sprawie indywidualnego dopuszczenia pojazdu,
• rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 8 listopada 2024 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów,
• rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 21 października 2011 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz trybu nadawania i umieszczania w pojazdach cech identyfikacyjnych.

Stan prawny: 18 lipca 2026 r.

Najczęściej zadawane pytania